โคลง 3

โคลงโบราณ

โคลงโบราณ มีลักษณะคล้ายโคลงดั้นวิวิธมาลี แต่ไม่บังคับเอกโท มีบังคับแต่เพียงสัมผัสเท่านั้น เป็นโคลงที่ไทยเรา แปลงมาจากกาพย์ ในภาษาบาลี อันมีชื่อว่า คัมภีร์กาพยสารวิลาสินี ซึ่งว่าด้วยวิธีแต่งกาพย์ต่างๆ มีอยู่ ๑๕ กาพย์ด้วยกัน แต่มีลักษณะเป็นโคลงอย่างแบบไทยอยู่ ๘ ชนิด เพราะเหตุที่ไม่มีบังคับเอกโท จึงเรียกว่า โคลงโบราณ นอกนั้น มีลักษณะเป็นกาพย์แท้
แบ่งออกเป็น ๘ ชนิด คือ

.   โคลงวิชชุมาลี

โฉมเฉิดเลิศลักษณ์เชื้อ     เทพิน

ฤาว่าอัปสรสวรรค์                       แบ่งภาค

เรียมมองมุ่นใจจินต์                     จนเหม่อ

ลืมอาตม์จนเจ้าจาก                      จรไกล

 

.   โคลงมหาวิชชุมาลี
แผน:เหมือนกับวิชชุมาลี เป็นแต่เพิ่มคำในบาทสุดท้าย เข้าอีก ๒ คำเท่านั้น
                                                                                                                โฉมเฉิดเลิศลักษณ์เชื้อ     เทพิน

                                                                        ฤาว่าอัปสรสวรรค์                       แบ่งภาค

                                                                        เรียมมองมุ่นใจจินต์                    จนเหม่อ

                                                                        ลืมอาตม์จนเจ้าจาก                     จึ่งรู้สกนธ์

.   โคลงจิตรลดา

 

 โฉมแม่ผ่องพักตร์เพี้ยง         เพ็ญจันทร์      

ใจแม่ผ่องใสสุทธิ์                                 สร่างเศร้า        

สบโชคเทพบันดาล                             ดลจิต             

จึ่งมาพบเจ้าที่                                      หัวหิน

 

.   โคลงมหาจิตรลดา

       แผน:เหมือนกับโคลงจิตรลดา  เป็นแต่เพิ่มคำในบาทสุดท้าย เข้าอีก ๒ คำเท่านั้น

                                                                                    ๏โฉมแม่ผ่องพักตร์เพี้ยง          เพ็ญจันทร์      

ใจแม่ผ่องใสสุทธิ์                                 สร่างเศร้า        

สบโชคเทพบันดาล                             ดลจิต             

จึ่งมาพบเจ้าที่                                      หาดเจ้าสำราญ

 

 .   โคลงสินธุมาลี
                                                                                                                บังคมบิตุเรศแล้                       มารดา

ก่อกำเนิดชันษา                                   ใหญ่แล้ว

บำรุงเลี้ยงเรามา                                   เหนื่อยยาก

พระคุณพระผ่องแผ้ว                           พูนสรวง

 

.   โคลงมหาสินธุมาลี
แผน: เหมือนกับสินธุมาลี แต่เพิ่มคำเข้าในบาทสุดท้าย อีก ๒ คำ

บังคมบิตุเรศแล้                       มารดา

ก่อกำเนิดชันษา                                   ใหญ่แล้ว

บำรุงเลี้ยงเรามา                                   เหนื่อยยาก

พระคุณพระผ่องแผ้ว                           พูนโลกทั้งสาม

.   โคลงนันททายี

สายลมเสียงเพลงทั้ง                ดนตรี 

ก่อเกิดฤดีเตือน                                    จิตคล้อย

ธรรมชาติชีวิต                                     ของคู่

ทราบชัดปัดสร้อยเศร้า                         เสื่อมคลาย

  .   โคลงมหานันททายี 

แผน: เหมือนนันททายี แต่เพิ่มคำเข้าในบาทสุดท้าย อีก ๒ คำ
                                                                                    สายลมเสียงเพลงทั้ง                ดนตรี 

ก่อเกิดฤดีเตือน                                    จิตคล้อย

ธรรมชาติชีวิต                                     ของคู่

ทราบชัดปัดสร้อยเศร้า                         เสื่อมคลาย

หน้าเว็บย่อย (1): คำสร้อย
Comments