โคลง2

โคลงสุภาพ

.     โคลง ๒ สุภาพ    

                                                                                                                    มารดาสอนสั่งไว้                จงอย่าลืมเลือนให้

           หมั่นน้อมคำนึง                         เนืองเทอญ

 

            ๒.    โคลง ๓ สุภาพ

  คนใดใจการุณ     มีบุญคุณเปี่ยมแปล้

       นับว่าเป็นมิตรแท้          เที่ยงแท้เกลอขวัญ  เทียวนา

             .     โคลง ๔ สุภาพ

.     โคลง ๔ ตรีพิธพรรณ

       ตรีพิธพรรณชื่ออ้าง           ครรโลง

สัมผัสโยงดั่งแผน                     ผูกไว้

บัญญัติอื่นดุจโคลง                   สี่สุภาพ นั้นนา

เอกเจ็ดโทสี่ให้                         หัดซ้อมเสมอเสมอ

 .       โคลง ๕ (โคลงมณฑกคติ)

โคลง ๕ (โคลงมณฑกคติ) เป็นคำประพันธ์ที่ปรากฏอยู่ในวรรณกรรมไทยเพียงเรื่องเดียวคือ ลิลิตโองการแช่งน้ำ พระโหราธิบดีได้กล่าวถึงลักษณะของชนิดโคลงนี้ไว้ในหนังสือจินดามณีว่า ประกอบด้วย วรรคหรือบาทละ ๕ คำ บังคับเอกโท เช่นเดียวกับโคลงทั่วไป แต่ไม่อาจกำหนดจำนวนได้ และบอกไม่ได้ ว่ามีการวางรูปแบบเป็นอย่างไร

ตัวอย่าง:
                                     แลมีค่ำมิ่วนน กินสาลีเปลือกปล้อน บมีผู้ต้อนแต่ง บรรณาฯ
                                    เลือกผู้ยิ่งยศสา เปนราชาอคร้าว เรียกนามสมมตจ้าว จึ่งต้องท้าวเจ้าแผ่นดินฯ

                                                                                                            -จาก ลิลิตโองการแช่งน้ำ-

.    โคลง ๔ จัตวาทัณฑี

     จัตวาทัณฑีชื่ออ้าง          ครรโลง

สัมผัสจัดโยงแผน                ผูกไว้

บัญญัติจัดดั่งโคลง              สี่สุภาพ   นั้นนา

เอกเจ็ดโทสี่ให้                     หัดซ้อมเสมอเสมอ

 

.     โคลงกระทู้

. กระทู้เดี่ยว หรือกระทู้คำเดียว หมายความว่า กระทู้นั้น มีคำทั้งหมดอยู่ ๔ คำ แต่แยกเอาไปเขียนไว้ข้างหน้า บาทละคำ   

                                    รัก    อาตม์ญาติเพื่อนพ้อง       เพียงใด    ก็ดี

                        ชาติ     ยิ่งเหนือสิ่งไร                           รักแท้

                        ยิ่ง        ราษฎร์ร่วมรักไม-                    ตรีมิตร     สมานแฮ

                        ชีพ       สละเพื่อชาติแล้                       ชาติเรื้องอารยัน

                                  บุป  ชาติชูช่อช้อย                      อรชร

                        ผา        สุกสนุกสมร                             มุ่งจ้อง

                        นา        นาภมรจร                                จรดชิด เชยแฮ

                        รี          รื่นชื่นจิตต้อง                           รสลิ้มเริงใจ

.กระทู้สอง หมายความว่า กระทู้นั้น มีคำทั้งหมด ๘ คำ แยกเอาไปเขียนไว้ข้างหน้า บาทละ ๒ คำ

                 ลูกรัก   พ่อรักเจ้า                            จริงเจียว แม่เอย                                  

                        ลูกใคร่ เรียนพ่อเหลียว                         รับใช้

                         ดวงใจ พ่อดวงเดียว                            รักแม่ นะแม่                           

                         ของพ่อ  มีมอบให้                               หมดสิ้นศฤงคาร

.กระทู้สาม หมายความว่า กระทู้นั้น มีคำอยู่  ๑๒ คำ แต่แยกเอาไปเขียนไว้ข้างหน้า บาทละ ๓ คำ

             อย่าเมาศักดิ์   สร้างเขื่อน                      ข่มคน                                     

                         อย่ามักมาก    มุ่งขน                             แต่ได้ 

                         อย่าถากถาง    ถลากถลน                    แนมเหน็บ เขานา

                         อย่าหมิ่นคน   ค่อนได้                          เคาะเค้นคุยโต

.กระทู้สี่ หมายความว่า กระทู้นั้นมีคำอยู่ ๑๖ คำ แต่แยกเอาไปเขียนไว้ข้างหน้า บาทละ ๔ คำ

                                                 อย่าทำความชั่ว  ให้                             ปราชญ์ติ   เตือนแฮ
                                                             อย่ามั่วคนพาล    ริ                               ชั่วช้า
                                                             อย่าหาญต่อศึก    ตริ                            ตรองชอบ   ก่อนนา
                                                             อย่าฮึกสู้เสือ        กล้า                          จักม้วยเพราะเสือ

หน้าเว็บย่อย (1): โคลง 3
Comments